Blog Gamety

Jak powstały normy w badaniu nasienia

BADANIE NASIENIA PODSTAWOWE INFORMACJE

Podstawowym krokiem w diagnostyce niepłodności u mężczyzn jest wykonanie badania nasienia. To badanie diagnostyczne, które wymaga standaryzacji, wyznaczenia wartości referencyjnych oraz nomenklatury zaburzeń. Światowa Organizacja Zdrowia podjęła się tego zadania i w 1980 roku opracowała wytyczne dotyczące procedury badania nasienia i wartości referencyjnych dla parametrów nasienia, które  były uaktualniane w 1987, 1992, 1999 oraz 2010 roku w oparciu o coraz to nowsze wyniki badań klinicznych i epidemiologicznych.

Badanie nasienia – wartości referencyjne

Na przestrzeni tych lat zmieniły się zakresy wartości odnoszące się głównie do koncentracji i ruchliwości plemników oraz ich morfologii.

Rekomendacje WHO
z 1992 roku
Rekomendacje WHO
z 1999 roku
Rekomendacje WHO
z 2010 roku
Objętość (ml) ≥2ml ≥2ml ≥1,5ml
pH 7,2-8,0 ≥7,2 ≥7,2
Koncentracja plemników (mln/ml) ≥20 mln/ml ≥20 mln/ml ≥15 mln/ml
Całkowita liczba plemników
(mln/ejakulat)
≥40 mln/ejakulat ≥40 mln/ejakulat ≥39 mln/ejakulat
Plemniki o ruchu pstępowym (%) ≥25% o szybkim ruchu postępowym lub ≥50% o szybkim i wolnym ruchu postępowym ≥25% o szybkim ruchu postępowym lub ≥50% o szybkim i wolnym ruchu postępowym ≥32% (brak podziału na ruch szybki i wolny postępowy)
Plemniki żywe (%) ≥75% ≥60% ≥58%
Plemniki o prawidłowej budowie morfologicznej (%) ≥30% ≥14% ≥4%

 

Skąd pochodzą wartości referencyjne stosowane w badaniu nasienia?

Najnowsze wydanie rekomendacji WHO z 2010 roku wyznacza nadal obowiązujące wartości referencyjne dla parametrów nasienia na podstawie analizy wyników badań nasienia ponad 4500 mężczyzn z 14 krajów na czterech kontynentach. Grupą referencyjną mężczyzn była grupa ponad 1900 mężczyzn, których partnerki zaszły w ciąże w czasie krótszym lub równym 12 miesięcy.  Na podstawie analiz tej grupy mężczyzn wyznaczono wartości referencyjne parametrów nasienia. Stwierdzono na podstawie analiz wyników, iż dolną granicę wartości referencyjnych dla parametrów nasienia płodnych mężczyzn stanowi piąty centyl w rozkładzie centylowym tych wyników. Uznano, że w przypadku parametrów nasienia zasadne będzie zastosowanie jednostronnego przedziału referencyjnego (dolna granica wartości referencyjnych), gdyż wysokie wartości parametrów nasienia nie mają skutków klinicznych tak jak to występuje w przypadku wartości referencyjnych morfologii krwi obwodowej.

Parametry Wartości referencyjne
Objętość (ml) ≥1,5
Całkowita liczba plemników ( mln/ejakulat) ≥39
Koncentracja plemników ( mln/ml) ≥15
Całkowita ruchliwość (ruch progresywny (PR) + ruch nieprogresywny (NP), %) ≥40
Plemniki o ruchu progresywnym (PR,%) ≥32
Plemniki żywe (%) ≥58
Plemniki o prawidłowej budowie morfologicznej (%) ≥4
pH ≥7,2

 

Parametry N Centyle
2,5 5 10 25 50 75 90 95 97,5
Objętość (ml) 1941 1,2 1,5 2,0 2,7 3,7 4,8 6,0 6,8 7,6
Całkowita liczba plemników
(mln/ejakulat)
1859 23 39 69 142 255 422 647 802 928
Koncentracja plemników
(mln/ml)
1859 9 15 22 41 73 116 169 213 259
Całkowita ruchliwość (ruch progresywny (PR) + ruch nieprogresywny (NP.), %) 1781 34 40 45 53 61 69 75 78 81
Plemniki o ruchu progresywnym (PR,%) 1780 28 32 39 47 55 62 69 72 75
Plemniki żywe (%) 428 53 58 64 72 79 84 88 91 92
Plemniki o prawidłowej budowie morfologicznej (%) 1851 3 4 5,5 9 15 24,5 36 44 48

 

Badania tak dużej grupy mężczyzn dotyczyła tylko Pacjentów, którzy oddali kompletną próbkę ejakulatu po zachowaniu 2-7 dniowej abstynencji seksualnej.

W jaki sposób przeprowadzono badania nasienia?

Badanie nasienia zostały przeprowadzane zgodnie z zalecanymi przez WHO procedurami: dotyczyło to sposobu oceny koncentracji plemników (hemocytometr), temperatury podczas analizy ruchliwości- temperatura pokojowa lub 37 st. C, ocena morfologii plemników na podstawie klasyfikacji Tygeberga oraz ocena żywotności przy zastosowaniu eozyny do oceny żywych plemników.

Co oznaczają wyniki badania nasienia dla pacjenta?

Wyznaczone wartości referencyjne określają w sposób statystyczny, iż Pacjent osiągający te wartości ma szansę na uzyskanie ciąży u partnerki. Jednak nie oznacza to, że poniżej tych wartości Pacjent jest bezpłodny i na pewno nie osiągnie zamierzonego efektu (zapłodnienie partnerki).

Badanie nasienia nie wystarczy do pełnej diagnozy problemów z płodnością

Aby w pełni ocenić stan zdrowia mężczyzny w aspekcie ewentualnych problemów z płodnością bardzo ważne jest, aby interpretować wynik badania nasienia wraz z sytuacją kliniczną Pacjenta oraz zdiagnozować Pacjentkę.

Obecnie obowiązujące wartości referencyjne dla parametrów nasienia wg rekomendacji WHO (rok 2010) nadal wzbudzają wiele dyskusji i kontrowersji wśród Pacjentów jak i środowiska osób zajmujących się problemem niepłodności z powodu przyjęcia, jako standard poprzednich rekomendacji WHO (z lat 1987, 1992, 1999).  Należy jednak pamiętać, iż WHO ma na celu standaryzację badań nasienia, co umożliwia jednoznaczną i obiektywną ocenę parametrów nasienia niezależnie od laboratorium, w którym badanie zostało wykonane.

 

 

Strona korzysta z plików Cookies w celu realizacji usług, zgodnie z Polityką Cookies.