Na czym polega badanie sono-HSG?
Podczas procedury lekarz wprowadza cienki cewnik do kanału szyjki macicy, a następnie podaje kontrast – najczęściej w postaci soli fizjologicznej lub specjalnej pianki kontrastowej. Całość odbywa się pod kontrolą USG przezpochwowego, co pozwala obserwować przepływ płynu przez jajowody oraz ocenić kształt i wnętrze jamy macicy.
W trakcie badania analizowane są:
- drożność jajowodów – na podstawie obserwacji przepływu kontrastu do jamy otrzewnej,
- budowa anatomiczna jamy macicy,
- obecność zmian takich jak polipy, mięśniaki podśluzówkowe, przegrody czy zrosty wewnątrzmaciczne.
Sono-HSG jest uznaną metodą oceny drożności jajowodów, jednak – jak każde badanie czynnościowe – nie daje stuprocentowej pewności diagnostycznej. W około 10-20% przypadków może dojść do przejściowego obkurczenia jajowodu (skurczu), co może sugerować niedrożność mimo jej braku. Zjawisko to stanowi znane ograniczenie tej metody i jest uwzględniane w interpretacji wyniku.
Kiedy wykonać badanie drożności jajowodów?
Ocena drożności jajowodów jest jednym z podstawowych etapów diagnostyki niepłodności. Niedrożność – jednostronna lub obustronna – może uniemożliwiać naturalne zapłodnienie mimo prawidłowej owulacji i prawidłowych parametrów nasienia partnera.
Wskazania do wykonania badania obejmują m.in.:
- brak ciąży mimo regularnych starań przez 12 miesięcy (lub 6 miesięcy u kobiet po 35. roku życia),
- podejrzenie niedrożności jajowodów, np. po przebytych stanach zapalnych miednicy mniejszej,
- rozpoznaną lub podejrzewaną endometriozę,
- przebyte operacje w obrębie jamy brzusznej lub miednicy,
- kwalifikację do procedur wspomaganego rozrodu.
Badanie wykonuje się zwykle w pierwszej fazie cyklu – po zakończeniu miesiączki, a przed owulacją (najczęściej między 7. a 11. dniem cyklu). Termin ustalany jest indywidualnie przez lekarza prowadzącego.
Przebieg badania i postępowanie po sono-HSG
Przed kwalifikacją do procedury lekarz przeprowadza szczegółowy wywiad medyczny i ocenia aktualny stan kliniczny pacjentki. W niektórych przypadkach konieczne jest wykonanie badań laboratoryjnych przed planowanym badaniem.
W trakcie podawania kontrastu może wystąpić przejściowy dyskomfort lub ból przypominający dolegliwości menstruacyjne. Objawy te zazwyczaj mają łagodny charakter i ustępują samoistnie w krótkim czasie. Bezpośrednio po zakończeniu procedury możliwy jest powrót do codziennych aktywności, choć w dniu badania zalecany jest umiarkowany tryb funkcjonowania.
Badanie sono-HSG stanowi istotny element kompleksowej diagnostyki niepłodności i pozwala na racjonalne zaplanowanie dalszego postępowania terapeutycznego. Wynik interpretowany jest w kontekście całego obrazu klinicznego – obejmującego wywiad, badanie ginekologiczne oraz pozostałe wyniki diagnostyczne.