Podczas zabiegu dochodzi do rozdzielenia się obu nasieniowodów (dwóch przewodów, które transportują plemniki z jąder). Blokuje to możliwość dotarcia plemników do nasienia wytryskiwanego z penisa. Po wazektomii jądra nadal produkują plemniki, ale nie przedostają się one do ejakulatu. 

Wazektomia zapobiega ciąży lepiej niż jakakolwiek inna metoda antykoncepcji, z wyjątkiem wstrzemięźliwości.

Na czym polega zabieg?

Wazektomia jest nieskomplikowanym i małoinwazyjnym zabiegiem chirurgicznym, który trwa około 20 minut. Zazwyczaj stosuje się znieczulenie miejscowe (iniektor ciśnieniowy, który wyrzuca pod ciśnieniem środek znieczulenia miejscowego zamiast standardowej igły). Pacjent jest przytomny, jednak nie odczuwa bólu. Niektórzy pacjenci mogą również otrzymać leki zmniejszające niepokój.

W przebiegu wazektomii urolog wykonuje zazwyczaj jeden lub dwa małe otwory na mosznie (bez użycia noża) – to etap dyssekcji skórnej. Po uchwyceniu i wyciągnięciu, jeden z nasieniowodów zostaje przecięty i skauteryzowany (jego światło zostaje zamknięte przy użyciu energii cieplnej). Następnie chirurg dodatkowo oddziela od siebie oba końce nasieniowodów przy użyciu rozpuszczalnego szwu by zwiększyć skuteczność zabiegu. Etap ten zwany jest interpozycją.

W dalszej kolejności oba końce są umieszczane z powrotem w mosznie. Zabieg jest następnie powtarzany po drugiej stronie. Zazwyczaj nie stosuje się szwów skórnych.

Czego mogę się spodziewać po zabiegu?

Po zabiegu wazektomii moszna będzie odrętwiała przez kilka godzin.Po powrocie do domu można przyłożyć do tego miejsca zimne okłady i przez resztę dnia leżeć na plecach tak długo, jak to możliwe.

Po zabiegu wazektomii normalne jest odczuwanie niewielkiego dyskomfortu lub bólu, które można złagodzić za pomocą dostępnych bez recepty leków przeciwbólowych. Noszenie dopasowanej bielizny lub suspensorium pomoże złagodzić dyskomfort i zapewni wsparcie dla tego obszaru. Przez kilka dni po zabiegu może występować niewielki obrzęk i lekki ból moszny.

Kiedy można powrócić do codziennych czynności?

Jeśli wykonujesz pracę biurową, możesz powrócić do pracy po jednym lub dwóch dniach. Mężczyźni wykonujący bardziej aktywne prace i podnoszący ciężary w pracy mogą potrzebować dłuższego okresu odpoczynku, ponieważ przez tydzień należy unikać podnoszenia ciężarów. 

Kiedy wazektomia zaczyna być skuteczna?

Pacjenci mogą uprawiać seks, gdy tylko poczują się komfortowo, co zwykle następuje w ciągu tygodnia. Trzeba pamiętać, że wazektomia nie jest skuteczna od pierwszego dnia. Nasienie może pozostawać w spermie przez wiele miesięcy po zabiegu.

Usunięcie nasienia z przewodów zajmuje około 20 ejakulacji i około trzech do czterech miesięcy, jednak wyniki różnią się w zależności od mężczyzny. Najczęściej lekarz zbada liczbę plemników trzy miesiące później. 

Dopóki liczba plemników nie spadnie do zera lub nie będzie ich mniej niż 100 000 i żadne z nich nie będą ruchliwe, seks bez stosowania innej metody antykoncepcji może prowadzić do ciąży. Jedynym sposobem potwierdzenia tego jest wykonanie analizy nasienia po zabiegu wazektomii.

Wazektomia nie wpływa na jakość życia seksualnego

Po rekonwalescencji związanej z przebytym zabiegiem wazektomii mężczyzna i jego partnerka nie powinni odczuwać żadnej różnicy podczas stosunku płciowego. Niepowikłana wazektomia nie powoduje problemów z erekcją. Wytrysk i orgazm powinny przebiegać tak samo jak przed zabiegiem. Ilość nasienia nie zmniejsza się o więcej niż pięć procent (niezauważalna różnica). Jedyną zmianą, którą partnerka może odczuwać, jest guzek w miejscu zabiegu, jeśli taki się utworzył.

O czym należy pomyśleć przed zabiegiem?

Decyzja o poddaniu się zabiegowi wazektomii jest sprawą bardzo osobistą. Przed podjęciem decyzji o zabiegu warto dokładnie przemyśleć wszystkie dostępne opcje. Poniżej przedstawiamy kilka kwestii, które należy wziąć pod uwagę:

  • Bezpieczeństwo – wazektomia dla mężczyzn jest bezpieczniejsza i tańsza niż podwiązanie jajowodów u kobiet (blokowanie jajowodów w celu zapobiegania ciąży) – w Polsce prawnie zakazana.
  • Koszt – jednorazowy koszt zabiegu wazektomii może być z czasem tańszy niż koszt innych metod antykoncepcyjnych, takich jak prezerwatywy lub tabletki antykoncepcyjne.
  • Choroby przenoszone drogą płciową – wazektomia nie chroni przed chorobami przenoszonymi drogą płciową (STD). Aby chronić się przed chorobami przenoszonymi drogą płciową, należy stosować prezerwatywy.
  • Trwałość – wazektomia jest trwałą metodą antykoncepcji. W zależności od sytuacji może to być zaletą lub wadą. 

Nie należy poddawać się wazektomii, jeśli w przyszłości planuje się mieć dzieci. Chociaż możliwe jest odwrócenie wazektomii, jest to bardziej skomplikowana i kosztowna procedura, a wskaźniki powodzenia są niższe niż w przypadku niepoddania się wazektomii. Ponadto odwrócenie lub „cofnięcie” wazektomii nie zawsze skutkuje ciążą.

Wazektomia – możliwe powikłania

Choć procedura uznawana jest za bezpieczną, około jeden do dwóch procent mężczyzn może odczuwać ciągły ból lub dyskomfort po zabiegu wazektomii. Ból najczęściej leczy się lekami przeciwzapalnymi, takimi jak ibuprofen. Dokładne przyczyny bólu nie są znane, ale w niektórych rzadkich przypadkach może być konieczne dodatkowe leczenie medyczne lub chirurgiczne. 

Inne zagrożenia po zabiegu wazektomii są bardzo niewielkie, ale mogą obejmować:

  • Krwawienie pod skórą, które może powodować obrzęk lub siniaki (należy skontaktować się z lekarzem, jeśli moszna znacznie puchnąć wkrótce po zabiegu) – by uniknąć rozwojowi krwiaka moszny.
  • Infekcja w miejscu nacięcia, ale rzadko zdarza się, aby infekcja wystąpiła wewnątrz moszny.
  • Mały guzek spowodowany wyciekaniem plemników z nasieniowodu do pobliskiej tkanki. Zazwyczaj nie jest to bolesne, ale jeśli tak jest, można to leczyć odpoczynkiem i lekami przeciwbólowymi. Czasami może być konieczna operacja w celu usunięcia guzka, który nazywa się „ziarniniakiem nasiennym”.
  • Rekanalizacja nasieniowodu. W bardzo rzadkich przypadkach nasieniowód może ponownie się zrosnąć, co pozwoliłoby mężczyźnie ponownie mieć dzieci.

Badania wykazują, że mężczyźni, którzy przeszli wazektomię, nie są bardziej narażeni na inne schorzenia, takie jak choroby serca, rak prostaty lub inne problemy zdrowotne.

Zabieg wazektomii wykonywany jest w naszej Klinice Gameta Wrocław, przeprowadza go dr n.med. Paweł Piotrów – specjalista urolog z tytułem FEBU (Fellow of the European Board of Urology) i certyfikowany androlog kliniczny PTA (Polskie Towarzystwo Andrologiczne).