Refundacja in vitro to dla wielu par realna szansa na rozpoczęcie leczenia niepłodności bez ponoszenia pełnych kosztów procedury. Jednym z najczęściej zadawanych pytań pozostaje jednak to, ile razy można skorzystać z programu i czy liczba prób jest ograniczona. Odpowiedź brzmi: tak – rządowy program przewiduje konkretne limity, zależne od rodzaju leczenia, wykorzystanych komórek rozrodczych oraz indywidualnej sytuacji medycznej pacjentów.
Refundacja nie jest nielimitowana
Program leczenia niepłodności metodą in vitro zakłada finansowanie określonej liczby procedur dla pacjentów spełniających kryteria medyczne i formalne. Oznacza to, że z refundacji nie można korzystać bez ograniczeń.
Liczba możliwych prób zależy przede wszystkim od wariantu leczenia oraz liczby wcześniej wykorzystanych cykli. Każdy przypadek oceniany jest podczas kwalifikacji w klinice realizującej program.
Ile prób przysługuje z własnymi komórkami jajowymi?
Najczęściej stosowaną metodą jest procedura z wykorzystaniem własnych komórek jajowych pacjentki. W tym wariancie program przewiduje:
- do 4 cykli leczenia z własnymi komórkami jajowymi.
To podstawowy limit dla większości par rozpoczynających leczenie metodą zapłodnienia pozaustrojowego. W praktyce oznacza to możliwość przejścia kilku etapów terapii, jeśli wcześniejsze próby nie zakończyły się ciążą lub porodem.
Wiele par uzyskuje ciążę wcześniej, dlatego nie zawsze zachodzi potrzeba wykorzystania wszystkich dostępnych cykli.
Ile razy można skorzystać z komórek dawczyni?
Jeżeli wykorzystanie własnych komórek jajowych nie jest możliwe albo rokowania są bardzo niskie, lekarz może zaproponować procedurę z komórkami dawczyni.
W takim przypadku program przewiduje:
- do 2 cykli leczenia z komórkami dawczyni.
Rozwiązanie to stosuje się między innymi przy niskiej rezerwie jajnikowej, przedwczesnym wygasaniu funkcji jajników lub po nieskutecznych wcześniejszych próbach.
Ile prób obejmuje adopcja zarodka?
Trzecią ścieżką leczenia jest adopcja zarodka, czyli transfer zarodka przekazanego zgodnie z obowiązującymi przepisami.
W tym wariancie pacjenci mogą skorzystać z:
- do 6 cykli adopcji zarodka.
To najwyższy limit spośród wszystkich dostępnych form refundowanego leczenia. Dla części par jest to skuteczna droga do ciąży po wcześniejszych niepowodzeniach terapeutycznych.
Co oznacza „cykl leczenia”?
To bardzo ważna kwestia, ponieważ wiele osób utożsamia próbę wyłącznie z transferem zarodka. W rzeczywistości cykl leczenia obejmuje cały proces medyczny, a więc między innymi:
- przygotowanie hormonalne,
- stymulację jajników,
- monitorowanie cyklu,
- pobranie komórek jajowych,
- zapłodnienie,
- hodowlę zarodków,
- transfer.
W określonych sytuacjach także rozpoczęty, lecz przerwany etap leczenia może zostać zaliczony jako wykorzystany cykl.
Dlatego jeszcze przed startem procedury warto zapytać lekarza, kiedy próba formalnie uznawana jest za wykorzystaną.
Czy zamrożone zarodki liczą się jako nowa próba?
Nie zawsze. Jeśli podczas jednego cyklu powstało kilka zarodków, mogą zostać zamrożone i wykorzystane w późniejszym czasie. Transfer wcześniej utworzonego zarodka nie musi oznaczać rozpoczęcia nowego pełnego cyklu stymulacji.
To ważne, ponieważ zwiększa szansę na ciążę bez konieczności ponownego przechodzenia całej procedury od początku. W praktyce jeden cykl może dawać więcej niż jedną szansę na transfer.
Czy po urodzeniu dziecka można wrócić do programu?
To zależy od liczby wykorzystanych procedur, aktualnych zasad programu oraz sytuacji medycznej pacjentów. Jeśli limit nie został wyczerpany, a para nadal spełnia kryteria, możliwe może być dalsze leczenie.
Każdy przypadek wymaga jednak ponownej kwalifikacji przez klinikę.
Co jeśli limit prób zostanie wykorzystany?
Po wykorzystaniu refundowanych procedur leczenie może być kontynuowane komercyjnie. Wiele klinik oferuje wtedy różne warianty finansowania, pakiety leczenia lub indywidualne ścieżki terapeutyczne.
Czasami lekarz proponuje również zmianę strategii leczenia, na przykład przejście na komórki dawczyni lub adopcję zarodka.
Jak najlepiej wykorzystać dostępne próby?
Największe znaczenie ma dobra diagnostyka przed rozpoczęciem leczenia. Im lepiej rozpoznana przyczyna niepłodności, tym większa szansa, że refundowane cykle zostaną wykorzystane skutecznie.
Warto zadbać o:
- aktualne badania,
- leczenie chorób współistniejących,
- dobrostan psychiczny,
- prawidłową masę ciała,
- jakość nasienia,
- odpowiedni moment rozpoczęcia terapii.
Limit liczby cykli w procedurze in vitro – podsumowanie
Najkrótsza odpowiedź na pytanie, ile razy można skorzystać z refundacji in vitro, brzmi: do 4 cykli z własnymi komórkami jajowymi, do 2 z komórkami dawczyni i do 6 w ramach adopcji zarodka. Ostateczny plan leczenia i możliwość wykorzystania programu zawsze ustala jednak lekarz prowadzący podczas kwalifikacji.